حسين علوى مهر

211

روشها و گرايشهاى تفسيرى ( فارسى )

نظريهء تشيع بنويسد . 3 . تفسير روح الجنان و روح الجنان نويسندهء اين تفسير مشهور ، ابو الفتوح ، حسين بن على بن احمد خزاعى رازى نيشابورى ، معروف به « ابو الفتوح رازى » متولد 480 ق و متوفاى 535 ق از دانشمندان قرن ششم هجرى است . نام ديگر اين تفسير ( روض الجنان و روح الجنان است ) . اين تفسير به زبان فارسى نگاشته شده و از مشهورترين و قديمىترين تفاسير فارسى با عبارتها و نثر بسيار زيبا و قوى فارسى مىباشد . شيوهء او ؛ مانند مجمع البيان است ، با اين تفاوت كه در تفكيك مباحث ، عنوان‌هاى مجزّا از هم وجود ندارد ، بلكه ، قرائت‌ها و تعداد آيات ، مكى و مدنى بودن هر سوره ، ترجمه ، توضيح لغات و واژه‌ها بررسى نكات ادبى ، استفاده از آيات و روايات و حتى روايات اهل سنت و نيز اقوال صحابه و تابعين را بدون چينش خاص بيان كرده است . اين تفسير در 20 جلد منتشر شده است . از ديگر تفاسير جامع و اجتهادى شيعه ، مىتوان به تفسير الميزان ، تأليف علامه طباطبايى و تفسير نمونه به فارسى و الأمثل به زبان عربى ، تأليف آية اللّه مكارم شيرازى و همكاران اشاره نمود . تفاسير اهل سنت 1 . تفسير قرطبى نام اين تفسير ، الجامع لاحكام القرآن ، تأليف ابو عبد اللّه ، محمد بن ابى بكر انصارى خزرجى قرطبى متوفاى 671 ق از دانشمندان به نام اهل سنت و صاحب كتاب‌ها و تأليفات مختلفى است كه مهم‌ترين آنها همين تفسير مىباشد . شيوهء او نيز شيوهء جامعى است كه در ضمن مسائلى ، هر آيه را توضيح مىدهد ، آيات را تفكيك و جمله بندى كرده ، اسباب نزول را بيان نموده ، و قرائت ، لغات ، اعراب ، ادبيات ، روايات ، و اقوال سلف ، به ويژه صحابه و تابعين را بررسى نموده است .